ابو القاسم سلطانى
128
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
آسياى صغير مىباشد كه در اواخر دوران قاجاريه در باغ گلستان كاشته شده و امروزه در باغها و پاركها ديده مىشود . در قرن هفدهم از لبنان به نيويورك برده و در باغ گياهشناسى آنجا كاشته شده است . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : در مصر قديم از چوب آن به صورت عصاره براى موميائى كردن و خوشبو كردن اجساد و در تركيبات فراوردههاى آرايشى و عطرسازى و در پرستشگاهها از بخور آن و براى ساختن ساختمانها از چوب آن استفاده مىشده است . به عبرى آن را Erez مىناميدهاند . بنا بر مندرجات كتاب مقدس ، عهد عتيق ( تورات ) سرو آزاد لبنان بسيار زيبا و برگهاى آن سايهگستر و قد آن بلند و سر او به ابرها مىرود . سليمان كه بر تمامى ممالك از فرات تا زمين فلسطينيان و تا سرحد مصر سلطنت مىنمود به حيرام پادشاه صور پيام مىدهد كه مىخواهم خانهاى براى خداى خود بنا نمايم امر فرما كه سروهاى آزاد از لبنان براى من قطع نمايند مزد آن را هرآنچه بفرمائى به تو خواهم داد و حيرام در عوض مىخواهد كه آذوقه او را از گندم و روغن تامين نمايد و بدينترتيب اين خانه به طول 60 و عرض 20 و بلندى 30 ذراع در اورشليم ساخته شد و ديوارهاى آن از داخل خانه تا سقف و از پشت ديوارها تا ارتفاع 20 ذراع از تختههاى سرو آزاد پوشانده شد همچنين اندرون محراب يعنى قدس الاقداس . . . 1 * . در قرآن مجيد سورههاى سبا آيههاى 16 ، نجم 14 و 16 و واقعه آيه 38 به ترتيب سِدْرٍ قَلِيلٍ ، سِدْرَةِ الْمُنْتَهى و سِدْرٍ مَخْضُودٍ آمده كه به نظر مىرسد منظور از سدره در سدره المنتهى اين درخت بهشتى باشد . برخى معتقدند كه يكى از مواد متشكله ميتريدات 2 * بوده كه بهعنوان پادزهر قرنها مورد استفاده بوده است . به يونانى گياه را Kedros مىناميدهاند كه به قدروس معرب شده و حنين معادل آن را شربين ضبط نموده است . ديوسكوريد مىنويسد قذروس درخت بزرگى است كه از آن قطران 3 * مىگيرند ميوه آن مانند ميوه سرو ولى كوچكتر و طبيعت آن گرم است و به معده زيان مىرساند . در سرفه ، پارگى عضله ، چكهچكه آمدن ادرار مفيد است خوردن كوبيده آن با فلفل قاعدهآور و با شراب پادزهر سم ارنب بحرى 4 * است . ماليدن مخلوط آن با پيه يا مغز شتر به پوست بدن از نزديك شدن حشرات جلوگيرى مىنمايد و در تركيب معجونها وارد مىشود و قطران حاصل از آن نگهدارنده بدن مردهها از فساد مىگردد و به همين مناسبت آن را حياه الميت مىنامند و آن را در تركيب داروهائى كه مانند سرمه به چشم مىكشند براى زياد كردن قوه بينائى وارد مىنمايند ، لكه سفيد روى قرنيه " Leukoma " را بر طرف مىنمايد و چكاندن قطره حاصل از جوشانده چوب آن همراه با زوفا در گوش ، براى وزوز كردن و صدا كردن گوش خوب است